Đây là những thú vị trong thời đại thông tin. Đây chính là giai đoạn khởi đầu. Hầu như nơi nào tôi đến, dù để thuyết trình hay ăn tối với bạn bè, tôi đều gặp những câu hỏi tương tự : Công nghệ thông tin sẽ thay đổi cuộc sống của chúng ta như thế nào, tương lai khác biệt ra sao, cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn hay xấu đi?

Như đã nói, tôi thuộc tuýp người lạc quan, tôi lạc quan về ảnh hưởng của nền công nghệ mới đối với cuộc sống. Bằng cách mở rộng phân phối thông tin, cuộc sống có nhiều giờ rảnh rỗi hơn, đời sống văn hoá phong phú hơn. áp lực đối với các đô thị sẽ giảm xuống do chúng ta có thể làm việc tại nhà hoặc ở những nơi xa thành phố. Sản phẩm tạo ra hàng ngày càng nhiều các dạng thông tin thay vì hình thức sản phẩm chế biến. Theo đó, nguồn tài nguyên thiên nhiên ít phải chịu áp lực khai thác hơn. Cuộc sống dễ dàng kiểm soát hơn, kinh nghiệm và sản phẩm làm ra đúng với thực tế mong muốn. Công dân trong xã hội thông tin mới nhiều cơ hội mới trong việc làm, học hành giải trí. Những quốc gia can đảm bước đi đầu trong mối liên hệ khăng khít với nhau tất sẽ gặt hái được những phần thưởng xứng đáng về kinh tế hàng loạt những thị trường mới với muôn vàn vận hội có việc làm mới mở ra.

Nếu xét theo từng giai đoạn mười năm, kinh tế luôn là một tiến trình đột phá đầy kịch tính. Suốt mấy trăm năm qua, mỗi thế hệ nối tiếp nhau phát kiến những cách xử lý công việc hậu quả hơn. Lợi ích tích luỹ trở nên không lồ. Ngày nay, mỗi người dân bình thường có được điều kiện sống hơn hẳn một nhà quí tộc của vài trăm năm trước. Sống như những ông hoảng thuở trước lãnh địa rộng lớn quả thú vị thật, nhưng chấy rận trong người thì chúng ta nghĩ sao? Riêng tiến bộ trong y học đã kéo dài tuổi con người cũng như cải thiện mức sống một cách đáng kể.

Những năm đầu thế kỷ 20, Hery Ford là chủ một tập đoàn sản xuất xe hơi. Vậy mà xe bạn đang sử dụng vượt xa tất cả những xe ông ta từng có: an toàn hơn, đáng tin cậ hơn, và chắc chắn có hệ thống âm thanh hiện đại hơn nhiều. Sự tiến bộ theo cách này sẽ cứ tiếp tục. Sản lượng gia tăng thúc đẩy xã hội phát triển. Đến lúc nào đó người bình thường cũng có thể "giàu có hơn" bất kỳ ai trong chúng ta bây giờ vấn đề chính la thời gian thôi.

 Tôi là người lạc quan nhưng không phải là tôi không quan tâm đến những vấn đề xẩy ra với tất cả chúng ta. Cùng với những đổi thay quan trọng, chúng ta phải trả giá cho những lợi ích mà xã hội thông tin mang lại. Trong một bộ phận kinh tế sẽ có những xáo trộn đòi hỏi có sự tái đào tạo nhân công. Các dịch vụ truyền thông liên lạc và điện toán miễn phí làm thay đổi mối quan hệ giữa các quốc gia và giữa các thành phần kinh tế trong quốc gia. Uy lực và tính đa năng của kỹ thuật làm nẩy sinh những lo ngại mới về đời sống riêng tư, bí mật thương mại và an ninh quốc gia. Ngoài ra, vấn đề công bằng cũng đặt ra. Xã hội thông tin phải phục vụ cho mọi đối tượng chứ không ưu tiên ch một nhóm người am hiểu kỹ thuật hoặc có đặc ân về kinh tế. Tóm lại, hàng loạt vấn đề đang chờ đợi chúng ta. Không hẳn tôi đã có hướng giải quyết, nhưng tôi nói ở đầu cuốn sách, đây là thời điểm tốt nhất cho một cuộc thảo luận cởi mở. Tiến bộ kỹ thuật đặt toàn thể xã hội trước những vấn đề mới mẻ và phức tạp mà chúng ta chỉ tiên liệu được phần nào. Sự tiến bộ quá nhanh trong lĩnh vực kỹ thuật đôi lúc còn gây cho chúng ta cảm tưởng của thế giới sau này sẽ thay đổi từng ngày một. Thực tế thì khác. Tuy nhiên chúng ta phải chuẩn bị cho sự thay đổi. Xã hội buộc phải thực hiện những sự chọn lựa khó khăn trong những lĩnh vực nghiên cứu không gian, đầu tư giáo dục, luật lệ, cân nhắc giữa riêng tư cá nhân và an ninh cộng đồng.

Điều quan trọng là chúng ta phải nghĩ đến tương lai, nhưng đồng thời phải thận trọng, tránh hành động vội vã. Lúc này, chúng ta chỉ có thể nêu những vấn đề có tính khái quát chứ không phải mổ xẻ, đặt những yêu cầu cụ thể. vẫn còn rộng thời gian để chúng ta quan sát diễn trình của cuộc cách mạng đang đến để đưa ra quyết định sáng suốt hơn là thuần tuý mang tính phản ứng.

Có lẽ mối lo ngại cá nhân phổ biến nhất là vấn đề "Tôi phải làm thế nào để thích nghi với một nền kinh tế đang phát triển ?" Ai cũng lo sợ công việc họ đang trở nên lỗi thời và rồi không thể nào thích nghi với cách thức làm việc trong những lãnh vực sau này sẽ biến mất, hoặc những thay đổi kinh tế sẽ dẫn đến tình trạng thất nghiệp đại trà, nhất là đối với thế hệ công nhân lớn tuổi. Đâ là những mối quan ngại chính đáng. Tất thẩy ngành nghề, nghiệp vụ rồi sẽ mai một dần. Những hình thức mới nảy sinh. Chúng ta sẽ chứng kiến sự kiện này trong một vài ba thập niên nữa với tốc độ vùn vụt như kinh nghiệm lịch sử cho thấy, những cũng không dữ dội hơn ảnh hưởng của cuộc cách mạng mà công nghệ vi xử lý mang lại, hay sự chấn động trong lãnh vực vận tải không gian, đường bộ, dịch vụ ngân hàng trong thập kỷ qua.

Dù bộ vi xử lý và thành qủa của nó là máy điện toán cá nhân làm thay đổi, thậm chí xoá sổ một số ngành nghề và tên tuổi một số công ty, chúng ta cũng khó tìm thấy một bộ phận kinh tế lớn nào bị ảnh hưởng một cách tiêu cực. Các công ty sản xuất bộ vi xử lý trung ương, điện toán mini, máy đánh chữ đang thu nhỏ quy mô lại, nhưng công nghệ điện toán, xét về tổng thể, tạo thêm việc làm cho vô số người. Hầu hết những người bị những công ty điện toán lớn như IBM, DEC sa thải đều tìm được việc làm khác trong cùng lĩnh vực, thường là ở những công ty ít nhiều liên quan đến máy điện toán cá nhân.

 Ngoài công nghệ điện toán, khó lòng tìm thấy một bộ phận kinh tế hoàn hảo nào bị tác động một cách tiêu cực bởi máy điện toán cá nhân. Công việc sắp chữ in bị thay thế bởi phần mềm xuất bản. Thế nhưng, phần lớn số thợ này đều tìm được những việc làm khác do chính phần mềm này tạo ra. Sự thay đổi không phải lúc nào cũng tốt đẹp cho tất cả mọi người, nhưng các cuộc cách mạng cho thấy một khi công việc được máy điện toán sử lý thì kết quả thật mỹ mãn.

Một số người lo ngại rằng trong tương lai chỉ còn một số loại công việc nhất định và công việc nào đó mất đi kéo theo một số người mất việc làm. May thay, kinh tế không vận hành theo cách đó. Kinh tế là một cấu trúc khổng lồ trong đó các thành phần hoạt động nhịp nhàng ăn ý với nhau. Một bộ phận nào đó bị phóng thích tức khắc tìm thấy chỗ đứng quan trọng của nó ở một bộ phận khác. Một khi công việc không còn cần thiết nữa, người ta được giải phóng để làm công việc khác. Kết quả là giải quyết được nhiều viẹc hơn. Về nâu dài mức sống đựơc nâng cao nếu nền kinh tế có sự biến động như suy thoái hoặc trì trệ thì hậu quả làm nhiều người lần lược mất việc làm, nhưng bất kỳ sự thay đổi nào do chính kỹ thuật mang lại đều có khuynh hướng là tạo thêm việc làm mà thôi.

 Thể loại ngành nghề thay đổi liên tục cùng với sự tiến hoá của xã hội. Đã có một thời, các cuộc điện đàm đều phải thông qua sự giúp đỡ của tổng đài viên. Hồi tôi còn bé, muốn gọi điện đường dài từ gia đình đi phải bấm số "0" rồi nó số điện thoại cần gọi để nhân viên tổng đài cho gọi. Sau này khi tôi lớn hơn một chút vẫn thấy còn nhiều công ty sử dụng tổng đài nội bộ. Tổng đài viên nối đường dây bằng cách cắm dây vào tổng đài. Ngày nay, chỉ còn rất ít nơi sử dụng tổng đài viên. Dù vậy, số lượng các cuộc điện thoại tăng nhiều hơn bao giờ hết, Tự động hoá đã thay thế tất cả.

Trước Cách Mạng Công Nghiệp, đa số dân chúng sống bằng nghề nông. Trồng trọt là nghề chính của nhân loại thời đó. Giả sử như lúc đó có người tiên đoán rằng vài thế kỷ sau đó xã hội chỉ cần một bộ phận nhỏ để sản xuất lương thực, ắt hẳn đã reo lo âu cho giới nông dân về kế sinh nhai của họ sau này. Trong số 501 loại công việc do cục điều tra dân số Hoa Kỳ thống kê được vào năm 1990 thì đa số các loại công việc này không có trước đó năm mươi năm. Mặc dù chúng ta không thể nào biết trước được những loại công việc mới phát sinh, nhưng hầu hết đều ít nhiều liên quan đến nhu cầu chưa được đáp ứng về giáo dục, dịch vụ xã hội cũng như giải trí.

 Chúng ta biết rằng khi xa lộ thông tin nối mạng giữa người mua và người bán thì những người làm trung gian trong các thương vụ sẽ chịu áp lực nặmg nề, tương tự như các nhà buôn bán nhỏ chịu áp lực từ các hãng buôn đầu mối như Wal-Mart, Price-Costo, và những công ty có mạng lưới tiếp cận người tiêu dùng đặc biệt hiệu quả. Có thể chúng ta tiếc cho
hình thái văn hoá đã biến mất, những các cửa hiệu đầu mối và hàng loạt những tiệm bán thức ăn nhanh đang phát đạt
bởi người tiêu dùng, bằng lá phiếu đô la, có khuynh hướng ủng hộ cho những người cung cấp tìm kiếm hiệu quả sản xuất
bằng giá cả mới hơn.

Giảm đi số lượng người trung gian, môi giới, cũng là một cách hạ thấp giá thành. Điều này sẽ làm cho nền kinh tế thay đổi, nhưng sự thay đổi đó sẽ không nhanh hơn những thay đổi mà phương thức bán lẻ mang lại thập kỷ qua. Phải nhiều năm nữa mới có thể đưa ra xa lộ thông tin vào phục vụ thật rộng rãi trong việc mua bán để giảm thiểu số lượng người trung gian để chúng ta chuẩn bị. Những công việc này thay thế những người trung gian có thể xa lạ đến mức chưa thể nghĩ tới được. Chúng ta hãy chờ đợi xem nền kinh tế mới sẽ tạo ra những sản phẩm đầy sáng tạo như thế nào. Thế nhưng, một khi xã hội còn cần đến sự giúp đỡ, nhất định còn nhiều công việc mỗi chúng ta phải làm.

 Lợi ích lớn lao mà nền sản xuất tiên tiến mang lại không ổn định. Với nhũng người được đào tạo cho một công việc nào đó mà bỗng nhiên không còn cần thiết nữa, ta không thể đơn giản đề nghị họ ra đi học lấy một nghề khác. Quá trình tự thích ứng không đơn giản ivà nhanh chóng như vậy nhưng lại rất cần thiết. Chuẩn bị cho thế kỷ sắp đến không phải là dễ dàng, vì thậm chí chúng ta không thể tính trước được những ảnh hưởng phụ do những thay đổi mà chúng ta có thể tiên liệu được gây nên, nói chi đến những thay đổi mà chúng ta có thể tiên đoán được. Cách đây một trăm năm, một chân trời mới trong công nghệ sản xuất se hơi mở ra chắc chắn đã mang lại những món lợi kếnh sù và đè bẹp một số ngành nghề hoặc nhóm những ngành nghề sản xuất khác. Nhưng khó có thể đoàn trước những gì cụ thể.

Không chừng bạn đã báo cho người bạn của mình ở công ty asmeBuggy Whip chuẩn bị hồ sơ xin việc làm và lời khuyên
anh ta nên đăng kí một khoá học về máy móc, nhưng bạn có tính đến việc đầu tư bất động sản để xây dựng hàng loạt các thương xá không ?

 Hơn bao giờ hết, giáo dục có vai trò đặc biệt trong việc tạo năng để giải quyết những vấn đề chung. Trong thế giới đầy biến động này, giáo dục giữ vai trò quan trọng nhất giúp cho con người dễ dàng thích nghi với môi trường mới. Khi nền kinh tế chuyển đổi, những người hay những xã hội nào được trang bị trình độ phù hợp, thông qua giáo dục, sẽ có khuynh hướng thích ứng tốt nhất. Chi phí mà xã hội phải trả cho việc thuê mướn người có chuyên môn sẽ tăng cao. Vì vậy, tôi có lời khuyên hãy, thông qua nền giáo dục, chuẩn bị cho mình vốn học vấn chính quy và không ngừng học hỏi để kịp thời nắm bắt nghiệp vụ mới và lợi ích mới trong suốt cuộc đời.

 Nhiều người sẽ bị đẩy ra khỏi nơi quen thuộc với mình. nhưng những gì họ biết trước đó không hẳn không có chỗ sử dụng. Mọi người, kể cả công ty, phải tự tái tạo mình - ít nhất hơn một lần. Các công ty và chánh phủ phải có chính sách tái tạo nhân công, nhưng mỗi cá nhân có trách nhiệm chính về trình độ học vấn của bản thân.

 Bước đầu tiên làm quen với điện toán, chúng ta cảm thấy bối rối. Riêng trẻ con là một ngoại lệ. Người lần đầu tiên sử dụng lo sợ rằng chỉ một lỗi lầm nhỏ trong khhi sử dụng cũng làm hỏng máy hoặc đánh mất toàn bộ thông tin lưu trữ.

 Đồng ý là các số liệu sẽ mất nhưng hiếm khi chúng ta không phục hồi lại được. Hiện nay, chúng ta tìm được cách gửi thông tin khó bị mất và dễ dàng phục hồi hơn. Hầu hết các phần mềm có lệnh "lập lại - Undo" giúp dễ thực hiện những công việc khác cùng lúc rồi nhanh chóng phục hồi lại thông tin cũ. Người sử dụng trở nên tự tin hơn vì những sai sót không phải là bi đát lắm. Và mọi người bắt đầu thử nghiệm. Máy điện toán cá nhân tạo nhiều cơ hội cho thực nghiệm. Càng có kinh nghiệm sử dụng, người ta càng hiểu những gì có thể làm, những gì không thể làm được.

Máy điện toán trở thành công cụ hơn là một mối đe dạo. Cũng như máy xới. Máy may, máy điện toán giúp giải quyết
công việc hiệu quả hơn.

 Một điều ám ảnh con người là máy điện toán sẽ quá "Thông minh" đến nỗi có thể thay thế và không cần đến chí óc của con người. Dù tôi tin rằng sau này sẽ có những chương trình có chức năng về mặt là nó như con người, nhưng rất có thể cả cuộc đời tôi cũng chưa chứng kiến được điều đố. suốt nhiều chục năm qua, các nghiên cứu trí tuệ nhân tạo đã cố gắng tạo cho máy điện toán một khả năng hiểu biết, tư duy như con người. Vào năm 1950, Alan Turning đã đưa lý thuyết trắc nghiệm gọi là trắc ngiệm Turning: Nếu bạn đối thoại cùng lúc với máy và người mà bạn không nhìn thấy, và bạn không phân biệt được đâu là máy và người thì quả thật bạn đã có chiếc máy thông minh, mọi sự tiên đoán về sự tiến bộ quan trọng trong lãnh trí tuệ nhân tạo xưa nay đều tỏ ra quá lạc quan. Ngày nay, chỉ riêng việc học hỏi của con người cũng đã vượt xa năng lực của những chiếc hiện đại nhất trên thế giới. Máy điện toán tỏ ra thông minh vì được lập trình đặc biệt nhằm thực hiện một cách máy móc một số công việc nhất định như lên chương trình trước hàng tỷ nước đi để có thể chơi một ván cờ logic. Trong tương lai gần, máy điện toán có thể trở thành một công cụ thúc đẩy trí tuệ con người.

 Tuy nhiên, các máy móc sẽ không phải là phương tiện phổ biến thông tin trừ phi hầu hết mọi người đều biết sử dụng máy. Thật thú vị nếu mọi người dù giầu hay nghèo, thành thị hay nông thôn, già hay trẻ, đều cớ cơ hội tiếp với máy. Thế nhưng hiện nay, máy vẫn còn quá đắt đối với hầu hết mọi người. Muốn xa lộ thông tin là một phương tiện phổ biến, trước hết máy điện toán phải là một công cụ phổ biến đối với mọi đối tượng, không riêng gì thành phần ưu tú trong xã hội. điều này không có nghĩa gia đình phải có một máy. Đối với những người không có khả năng lấp đặt máy tại nhà có thể sử dụng máy ở các thư viện, trường học, bưu điện, quầy sách báo. Cần nhớ rằng chỉ khi nào xa lộ thông tin thực sự thành công, ít ra thành công hơn những nhà phê bình nghĩ, khi ấy mới đặt đến vấn đề phổ biển rộng rãi. Thật lạ lùng, cũng có một số nhà phê bình ấy, khi thì cho rằng nếu xa lộ thông tin trở nên phổ biến rộng rãi sẽ không tránh khỏi những rắc rối trong xã hội, lại cũng chính những người đó có lúc lo ngại rằng xa lộ thông tin sẽ không thể phổ biến rộng rãi được.

 Một xa lộ thông tin thực sự phát triển phải phù hợp với khả năng tài chính của mọi người, ít ra trong định nghĩa là vậy. Một mạng thông tin tốn kém giữa các công ty lớn với nhau hoặc giữa những thành phần khá giả trong xã hội với nhau thì đó không phải là xa lộ thông tin mà là những con đường thông tin tư nhân. Mạng lưới thông tin sẽ không mang lại nhiều thông tin phong phú nếu con số 10% gồm những người giầu có trong xã hội sử dụng. Bản quyền thông tin có giá nhất định. Vì vậy, để túi tiền mọi người, đòi hỏi phải thu hút số đông người sử dụng. Chi phí cho quảng cáo sẽ không có ích gì nếu đa só người sử dụng không quan tâm đến. Nếu thực sự như vậy, chi phí cho việc nối mạng phải hạ thấp xuống hoặc việc tổ chức toàn bộ hệ thống phải được tạm hoãn và tính toán lại sao cho hiệu quả hơn. Xa lộ thông tin hoặc là một hiện tượng mang tính đại chúng, hoặc không là gì cả.

 Cuối cùng, chi phí cho dịch vụ điện toán và thông tin sẽ giảm đến mức rất thấp, môi trường cạnh tranh thực sự mở rộng và kết quả là nhu cầu giải trí cũng như nhu cầu về thông tin sẽ không tốn kém là bao. Bên cạnh đó, người ta sử dụng nguồn tin thu từ quảng cáo để trang trải cho việc cung cấp nhiều thông tin miễn phí. Tuy nhiên, người làm dịch vụ muốn người sử dụng phải trả tiền, cho dù đối tượng là các ban nhạc rock, các chuyên viên hay, cố vấn, hay những người xuất bản sách báo. Vì vậy xa lộ thông tin sẽ phù hợp với khả năng mọi người nếu biết sử dụng hợp lý, nhưng sẽ không miễn phí. Phần lớn số tiền trong tương lai bạn thanh toán cho dịch vụ xa lộ thông tin cũng giống như hiện nay bạn đang phải trả cho các dịchvụ tương tự nhưng dưới hình thức khác. Cũng như trước đây bạn dùng tiền mua đĩa hát thì bây giờ dùng khoản tiền đó cho một đĩa compact, thay vì mua vé xem phim theo ở rạp thì bây giờ thêu băng video. Chẳng bao lâu nữa thay vì thuê băng, bạn sẽ phải thanh toán cho dịch vụ phim theo yêu cầu. Nếu hiện nay bạn tốn kém cho những tạp chí thường kỳ thì sau này một phần số tiền đó sẽ thanh toán cho dịch vụ cung cấp thông tin hai chiều.

 Các thông tin về chính sách của chính phủ, tư vấn, y tế và tài liệu cho học tập, nghiên cứu sẽ được cung cấp miễn phí. Một khi tiếp xúc với xã lộ thông tin, mọi người bình đẳng đối với các nguồn thông tin. Trong vòng hai mươi năm nữa, khi mà thương mại, giáo dục, các dịch vụ thông tin sẽ được đưa vào xa lộ, khả năng cá nhân, một yếu tố quan trọng của xã hội, sẽ tuỳ thuộc phần nào đó vào việc biết sử dụng xa lộ thông tin hay không. Xã hội sẽ phải tính đến việc trợ cấp một số dịch vụ thông tin saocho mọi người có cùng cơ hội được tiếp xúc với nguồn thông tin rộng rãi.

 Giáo dục không hoàn toàn là lời giải đáp cho những thách thức mới mà thời đại thông tin đặt ra. Nhưng giáo dục là một phần giải đáp cho hàng loạt các vấn đề xã hội. Trở lại năm 1920, H.G.Wells, với trí tưởng tượng phong phú và tầm nhìn tiến bộ của một nhà tương lai học, đã phát biểu " Lịch sử nhân loại càng lúc tỏ ra là một cuộc chạy đua giữa tri thức và tai hoạ". Tri thức là đòn đẩy mạnh mẽ cho xã hội và bất cứ sự tiến bộ nào tri thức cũng là một bước tiến trên quãng đường dài đi đến một cơ hội bình đẳng cho mọi người. Một phần vẻ đẹp của thế giới điện tử là tạo cơ hội thêm cho nhiều người sử dụng tài liệu tri thức mà chi phí tăng thêm hầu như không đáng kể.

 Sự hiểu biết về điện toán có thể đạt được một cách không chính qui. Như tôi đã nói, niềm say mê của tôi bắt đầu từ chơi các trò điện tử, và những năm sau đó Warren Buffett cũng vậy. Cha tôi bị cuốn hút vào khi ông sử dụng điện toán để tính thuế. Nếu máy điện toán có vẻ khủng khiếp với bạn sao khồn thử bắt đầu bằng những việc như vậy ? Hãy dùng điện toán làm những gì có thể giúp cho cuộc sống của bạn dễ dàng hơn, thú vị hơn, xem đó như một cách tiếp cận. Hãy soạn kịch trên máy, giao dịch ngân hàng, giúp con gái bạn làm bài tập. Lợi dụng điện toán để làm cho cuộc sống dễ chịu hơn cũng đáng bỏ công lắm chứ. Hãy cho máy móc một cơ hội, rất có thể bạn sẽ bị cuốn hút đấy. Nếu như bạn vẫn còn thấy lúng túng hay khó khăn với chiếc máy, điều đó không có nghĩa bạn kém thông minh. Điều đó có nghĩa rằng chúng ta còn nhều điều để tìm hiểu để làm máy móc trở lên dễ dàng hơn.

 Hễ còn trẻ chừng nào thì điện toán còn quan trọng với bạn chừng ấy. Nếu bạn đang ở tuổi 50 hoặc hơn, có thể
bạn sẽ về hưu trước khi thấy nó cần thiết, như tôi cho rằng bạn đã đánh mất một kinh nghiệm lý thú. Như nếu
bạn đang ở tuổi 25 và không dành điện toán, rất có thể sao này bạn sẽ không làm được bất cứ công việc gì
bạn đang theo đuổi một cách hiệu quả. Hãy bắt đầu học đi sau này sẽ dễ dàng kiếm việc làm hơn.

 Quan trọng hơn cả, xa lộ thông tin không phải cho thế hệ chúng tôi hay trước đó, mà cho thế hệ tương lai. Trẻ
em lớn lên với máy điện toán trong thập kỉ qua, và trẻ em sẽ lớn lên với xa lộ thông tin trong thập kỉ
tới, và chúng sẽ giúp đẩy khoa học đến đỉnh cao.

 Chúng ta phải chú đặc biệt đến sự mất cân đối do phân biệt giới tính. Hồi tôi còn bé, hình như chỉ có bọn
con trai được khuyến khích dọc phá máy điện toán. Ngày nay, các em gái được tiếp cận với máy nhiều hơn so với hai
mươi năm về trước. Nhưng vẫn còn rất ít phụ nữ hiện nay đảm nhiệm các công
việc mang tính kỹ thuật.

 Nếu tạo điều kiện tốt cho các em, không phân biệt giới tính, hiểu biết về điện toán từ khi còn bé, tôi tin rằng
tương lai các em giải quyết tốt những vấn đề liên quan đến điện toán.

 Từ những kinh nghiệm hồi còn bé và những kinh nghiệm có được từ bạn bè là những bậc cha mẹ đang nuôi con cái
tôi thấy rằng tương lai các em sẽ được giải quyết tốt đề liên quan đến điện toán.

 Từ những kinh nghiệm hồi còn bé những kinh nghiệm có được từ bạn bè là những bậc cha mẹ đang nuôi dậy con cái,
tôi thấy rằng một khi trẻ em có điều kiện tiếp xúc với máy, chúng tức khắc bị lôi cuốn ngay. Nhưng chúng ta tạo
cơ hội cho chúng. Trường học tạo nên điều kiện cho các em tiếp xúc với xa lộ thông tin với giá rẻ. Đồng thời,
các giáo viên phải được huấn luyện để làm quen với công cụ này.

 Một điều tuyệt vời về xa lộ thông tin là sự bình đẳng có được dễ dàng hơn trong đời thực. Nếu như phải tốn
kém rất nhiều để trang bị các trường tiểu học ở các vùng xa xôi những thư viện tầm cỡ như các trường ở Beverly
Hills thì nên dùng các khoản chi phí đó giúp các trường học được nối với xa lộ thông tin, lúc đó học sinh sẽ
cùng cơ hội đến với thông tin bình đẳng như nhau. Thực tế chúng ta đều bình đẳng. Vậy, hãy sử dụng quyền bình đẳng
này để giải quyết những vấn đề mang tính xã hội mà xã hội cần giải quyết. Mạng lưới thông tin sẽ không xoá bỏ
được hàng rào thành kiến và bất công, nhưng nó chính là một lực lượng mạnh mẽ góp phần đạt được mục đính đó.

 Vấn đề định giá tài sản trí tuệ trong các dịchvụ giải trí và cung cấp tài liệu và học tập, nghiên cứu, còn gây
nhiều bàn cãi. Các kinh tế gia hiểu rõ sự định giá, phản ánh trực tiếp các chi phí bỏ ra như thế nào. Nơi
thị trường có nhiều nhà sản xuất lớn, giá cả có khuynh hướng giảm đến mức đủ trang trải chi phí. Nhưng phương thức này
không thể áp dụng cho sản phẩm trí tuệ.

 Giáo trình kinh tế căn bản tả hai đường biểu thị cung cầu giao nhau tại một điểm là giá thích hợp cho sản phẩm.
Nhưng lý thuyết kinh tế gặp trở ngại đối với sản phẩm trí tuệ, bởi qui luật thông thường cho chi phí sản xuất không
thể áp dụng được trong sản phẩm trí tuệ. Tiêu biểu là quá trình đầu tư cho sản phẩm trí tuệ tích luỹ đến mức
khổng lồ. Chi phí này cố định dù chỉ một ấn bản được bán ra. Sản phẩm điện ảnh kế tiếp của George Luca trong
bộ phim dài nhiều tập Chiến Tranh Giữa Các Vì Sao sẽ tốn kém hàng triệu đô la bất kể có bao nhiêu người đến
rạp xem. Việc định giá tài sản trí tuệ phức người đến tạp hơn các loại hàng hóa khác rất nhiều bởi vì ngày nay
chi phí cho việc ấn loát các sản phẩm tinh thần không cao lắm. Mai đây, trên xa lộ thông tin, chi phí cung cấp
tác phẩm, được xem như chi phí sản xuất, sẽ hạ xuống rất thấp và sẽ tiếp tục hạ thấp mỗi năm theo qui luật
Moore. Khi bạn mua một loại thuốc mới, bạn phải chịu hầu hết các chi phí mà công ty dược phẩm tốn kém cho việc
nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm. Ngay cả khi chi phí sản xuất mỗi viên thuốc không là bao, các nhà sản xuất vẫn
tính vào chút ít nhất là khi thị trường không lớn lắm. Khoản thu được trung bình trên mỗi bệnh nhân sẽ trang trải cho
chi phí đầu tư sản xuất và tạo một lợi nhuận hợp lý để nhà đầu tư hài lòng vì sự đâù tư với nhiều
khả năng rủi ro về tài chính được đến bù thảo đáng. Trường hợp những nước nghèo có nhu cầu về thuốc men, nhà sản
xuất rơi vào tình trạng khó khăn dễ hiểu. Trừ khi công ty dược được miễn hoặc giảm phí cấp giấy phép, những nước nghèo
sẽ không thể có thuốc dùng.

 Tuy nhiên, nếu nhà sản xuất có thể đầu tư vào trong việc nghiên cứu và phát triển, người sử dụng phải trả giá cao
hơn giá thông thường. Giá thuốc men thay đổi rất lớn tuỳ mỗi nước và là một khó khăn rất lớn cho thành phần nghèo
khổ ở nước giàu có trừ phi chính phủ ở những nước đó có những chính sách trợ cấp thích hợp.

 Một giải pháp khả thi nhưng có vẻ không công bằng là buộc người khà giả phải trả cho một loại thuốc mới nào đó,
hoặc vé xem phim, sách báo, với giá cao hơn người nghèo. Tuy nhiên giải pháp này cũng tương tự như chính sách mà chính
phủ đang áp dụng - đánh thuế. Bằng cách đánh thuế người khá giả phải trả học phí, phí cầu đường, đóng góp cho quân
đội hoặc bất cứ tiện nghi nào khác, cao hơn người dân có thu nhập trung bình. Năm ngoái tôi phải trả 100 triệu đô
la cho các chi phí nói trên dưới hình thức thuế thu nhập sau khi bán một cổ phần Microsoft. Tôi không thắc mắc về
chuyện đó là một ví dụ minh chứng cùng một dịch vụ nhưng giá cả khác nhau ghê gớm.

 Định giá dịch vụ trên xa lộ thông tin có thể mang tính trị giá hơn là trên cơ sở chi phí. Đối với những
gia đình hay cộng đồng ở những vùng xa xôi, việc nối mạng khá tốn kém vì chi phí dẫn đường dây rất cao. Các
nhà đầu tư cũng không nhiệt tình lắm mà khả năng các vùng bị trở ngại về địa lý cũng không làm nổi. Chúng ta
chờ đợi một cuộc thảo luận sôi nổi về vấn đề có nên chăng chính phủ trợ cấp nối mạng cho những nơi thôn quê,
hoặc nên có những chính sách nào đó buộc những chính sách nào đó buộc người thành thị chịu một phần chi phí cho người
sống ở nông thôn. Chính sách trước được gội là "dịch vụ đại chúng", nhằm trợ cấp các dịch vụ điện, điện thoại, thư tín,
cho các vùng quê ở Hoa Kỳ. Tức là, bất kể bạn ở đâu, bạn chỉ phải trả giá cố định cho tất cả, cho
dù dịch vụ ở thôn quê đắt hơn vì khoảng cách giữa các gia đình các doanh nghiệp xa hơn khu vực dân cư tập
trung. Trước đây, không có chính sách tương tự như vậy cho các dịch vụ giao
báo, phát thanh, truyền hình, dù vậy, hiện nay hình thức dịch vụ như thế này đang được áp dụng rộng rãi. Rõ ràng, trong
một số trường hợp, sự can thiệp của chính phủ không phải lúc nào cũng bảo đảm được thành tính phổ biến. Ban đầu. Sở
bưu chính Hoa Kỳ được thành lập vì cho rằng đó là cách duy nhất có thể cung cấp dịch vụ thật sự đại chúng.
Tuy nhiên, có lẽ Sở Bưu Chính Hoa Kỳ và Công ty Phát chiển nhanh liên bang khôn tán thành quan điểm này vì cả
hai đang cố gắng mở rộng thị trường vì lợi nhuận. Vấn
đề cần xem xét là chính phủ có nên can thiệp vào dịch vụ xa lộ thông tin không. Và nếu can thiệp thì đến
mức độ nào, chắc chắn sẽ diễn ra quyết liệt trong nhiều năm. Xalộ thông tin sẽ cho phép những người sống ở những vùng
xa xôi có thể tham vấn, hợp tác và tiếp cận với nhịp sống cảu phần còn lại của thế giới. Một số ý kiến
cho rằng sự kết hợp giữa đời sống nông thôn và thị thành sẽ là một đề tài quyến rũ. Điều này gốp phần khích
lệ các công ty xây dựng mạng đầu tư xây dựng đường dây sợi quang học đến một số tiểu bang, đến một số cộng
đồng. Thậm chí các nhà đầu tư sẽ nâng cao điều kiện sống ở địa phương bằng cách xây dựng đường dây nối mạng với
xa lộ thông tin. Một số vùng quê có điều kiện và đặc điểm phù hợp với cuộc sống cao sẽ làm mọi cách để
thu hút giới thị dân phong lưu. Nói chung, các khu vực đô thị có khuynh hướng tìm đến thông tin trước các khu vực
nông thôn. Tương tự, xa lộ thông tin sẽ mang thông tin và cơ hội đến tất cả các quốc gia đang phát triển. Hệ
thống liên lạc toàn cầu với giá rẻ có thể đưa người ta vào hợp lưu kinh tế thế giới. Một tiến sĩ nào đó
biết nói tiếng Anh ở Trung Quốc có thể tư vấn với đồng nghiệp của anh ta ở Luân Đôn. Giới lao động trí thức
ở các nước công nghiệp đang phát triển, một mặt nào đó sẽ đối đầu với sự cạnh tranh mới. Cũng như công nhân ở các
nước phát triển đã phải đối đầu với sự cạnh tranh từ các nước đang phát triển trong thập kỷ qua. Chính vì vậy xa
lộ thông tin sẽ làm lực đẩy cho thương mại quốc tế trong lĩnh vực tri thức và dịch vụ, tương tự như sự ra
đời của ngành vận chuyển hàng hoá bằng công - ten - nơ đã thúc đẩy thương mại quốc tế trong thập kỷ qua.

 Kết quả cuối cùng sẽ là một thế giới giàu có hơn, theo chiều hướng ổn định. Các nước phát triển và nhân công ở
các nước đó có thể duy trì vị trí dẫn dắt kinh tế. Tuy nhiên, sự cách biệt giữa nước giàu và nước nghèo sẽ
biến mất. Khởi đầu chậm một bước đôi khi cũng là một lợi thế, cho phép chúng ta bỏ qua một số bước và tránh
được những sai lầm mà những người đi tiên phong đã gặp phải. Một số quốc gia sẽ bỏ qua giai đoạn công nghiệp hoá
để tiến thẳng lên Thời Đại Thông Tin. Châu Âu có truyền hình sau Hoa Kỳ nhiều năm Nhưng cuối cùng họ có hình ảnh
tốt hơn, vì vào lúc Châu Âu đặt ra các tiêu chuẩn là lúc đã có sẵn nhiều tiêu chuẩn để họ có thể lựa
chọn tiêu chuẩn tốt nhất. Kết quả là dân Châu Âu được thưởng thức vô tuyến truyền hình có hình ảnh tốt hơn hàng thập
kỷ nay.
 Các hệ thống điện thoại là một thí dụ khác về việc khởi đầu chậm sẽ có lợi thế hơn như thế nào. Tại Châu
Phi, Trung Quốc và một số khu vực đang phát triển khác, nhiều người có điện thoại sử dụng thiết bị tế bào quang học.
Dịch vụ điện thoại di động đang phát triển nhanh chóng tại Châu á, Châu Mỹ La Tinh, và các khu vực đang phát triển
khác vì nó không cần dây dẫn bằng đồng. Nhiều người trong lĩnh vực điện thoại di động tiên đoán rằng các tiến bộ công
nghệ có nghĩa là các khu vực này có lẽ sẽ không bao giờ có một hệ thống điện thoại dùng dây dẫn đồng thông
thường. Các nước này sẽ chẳng bao giờ phải tốn hàng triệu cây cối để làm cột điện thoại hoặc mắc hàng ngàn dặm dây
điện thoại để rồi hạ tất cả xuống và phá bỏ toàn bộ hệ thống. Hệ thống điện thoại không dây sẽ là hệ thống
điện thoại đầu tiên của họ. Họ sẽ liên tục lắp các hệ thống điện thoại di động tốt hơn ở bất kỳ nơi nào
mà họ không thể có được một mạng lưới toàn bộ dải băng tần rộng.
 Sự hiện diện của các hệ thống thông tin liên lạc tiên tiến hứa hẹn làm các quốc gia trở nên giống nhau hơn và
giảm tầm quan trọng của biên giới giữa các nước. Máy fax, máy quay video xách tay, và đài phát thanh đã thúc đẩy xã
hội tiến nhanh hơn vì chúng cho phép tin tức được chuyển qua lại trong thời gian ngắn nhất.
 Ngày nay các vệ tinh thương mại truyền sóng đến các quốc gia như Trung Quốc hay Iran, và người dân được biết về thế
giới bên ngoài mà không nhất thiết bị chính quyền của họ kiểm duyệt. Việc tiếp cận với nguồn thông tin mới này có thể
đưa con người đến gần nhau hơn bằng cách làm tăng hiểu biết của họ về nền văn hóa khác. Vài người cho rằng việc
đó sẽ gây bất bình và tệ hơn nữa là '' Cuộc cách mạng về sự trông chờ'' khi mà những người bị cô lập
có đủ dữ liệu về một lối sống khác để đối chiếu với chính lối sống của họ. Trong lòng từng xã hội cá nhân,
cán cân giữa các kinh nghiệm truyền thống và hiện đại sẽ thay đổi khi con người sử dụng xa lộ thông tin nhằm tiếp
xúc với nhiều khả năng hơn. Vài nền văn hoá có thể sẽ cảm thấy như bị xâm phạm khi con người chú ý nhiều
đến các vấn đề hoặc các nền văn hóa toàn cầu hơn là nền văn hoá truyền thống.

 "Việc cùng một mẩu quoảng cáo có thể hấp dẫn một ai đó trong một căn hộ ở New York, một trang trại ở Iowa,
và một làng quê Châu phi không chứng minh được rằng các tình hình đó giống nhau ", Bill MckKibben, một nhà phê bình nhận
xét về cái ông thấy được từ khuynh hướng xoá đi tính đa dạng theo từng địa phương bằng các kinh nghiệm trung thuần nhất.
"Đó chỉ là bằng chứng chỉ ra rằng những sống trong đó chia sẻ vài cảm xúc giống nhau, và chính những điểm chung tối
thiểu đó lại chính là nội dung của một ngôi làng toàn cầu".

 Tuy nhiên, nếu con người chọn xem quảng cáo, hoặc chương trình được các quảng cáo hỗ trợ thì họ có nên bị tước mất
quyền đó hay không ? Đây là một vấn đề chính trị quốc gia phải có lời đáp riêng. Tuy nhiên, sẽ không dễ dàng gì
khi sàng lọc một đường nối mạng xa lộ để chỉ cho lọt qua một vài thành tố mà thôi.

 Nền văn hóa đại chúng Mỹ mạnh đến độ có một số quốc gia khác hiện đang cố hạn chế nó. Họ hy vọng đảm
bảo được khả năng tồn phát triển của những nhà sản xuất nội địa bằng cách chỉ cho phép truyền hình nước ngoài phát sóng
một số giờ nhất định trong tuần. Tại châu Âu, việc sẵn có vệ tinh và những chương trình cáp làm giảm khả năng bị
chánh quyền kiển soát. Xa lộ thông tin sẽ xoá đi các biên giới, và có thể đưa đến một nền văn hoá thế giới,
hoặc ít ra là sự chia sẻ các hoạt động văn hoá và các giá trị. Xa lộ này cũng tạo điều kiện để các
nhà yêu nước, thậm chí cả những người sống tha phương, hoà nhập sâu trong cộng đồng sắc tộc của họ dễ dàng vươn tới
các cộng đồng khác có các mối quan tâm gần giống nhau bất kể chúng nằm ở đâu. Việc này có thể tăng cường tính
đa dạng và phản lại khuynh hướng vươn tới một nền văn hoá thế giới đơn nhất.

 Nếu con người thưc sự gắn bó với các mối quan tâm của bản thân và rút khỏi thế giới bên ngoài - nếu các
vận động viên cử tạ chỉ liên lạc với các vận động viên cử tạ khác, và người Latvia chỉ chọn đọc báo chí Lavia-
có một nguy cơ là các kinh nghiệm về giá trị chung và sẽ bị tàn lụi. Sự bài ngoại như thế nào làm phân
hoá các xã hội. Tôi ngờ rằng điều này sẽ không xảy ra, vì tôi cho rằng con người muốn cảm thấy mình thuộc về
nhiều cộng đồng, kể cả một cộng đồng, kể cả một cộng đồng thế giới.

 Khi người Mỹ chúng ta chia sẻ các sự việc của toàn quốc, đó thường là do tất cả chúng ta đều chứng kiến cac
sự việc cùng một lúc qua truyền hình - dù đấy có là sự kiện tầu vũ trụ Challeger nổ tung sau khi rời bệ
phóng, giải bóng bầu dục Super BoWl, hay một lễ nhậm chức, tin tức về cuộc chiến vùng vịnh hay O.J Simpson bị săn
đuổi. Vào những giây phút đó, chúng ta "sống cùng nhau".

 Một mối lo khác của con người là hệ thống giải trí đa truyền thông sẽ quá hấp dẫn, một số trong chúng ta sẽ
dùng quá mức cho riêng mình. Điều này có thể trở thành một vấn đề nghêm trọng khi các kinh nghiệm thực tế ảo trở
nên phổ biến.

 Một ngày nào đó một trò chơi thực tế ảo sẽ đưa bạn vào một quán bar ảo và gặp gỡ "người đặc biệt", người
này sẽ tiến đến và trò chuyện với bạn. Bạn sẽ trò chuyện gây ấn tượng với người bạn mới này bằng sự duyên dáng
và dí dỏm của bạn. Có lẽ cả hai bạn sẽ quyết định đi Pa-ri, vào lúc đó và tại đó. Chao ôi ! Bạn
sẽ có mặt ở Pa-ri, cùng ngắm các tấm kính màu của nhà thờ Đức bà. "Em đã đi chuyến phà Star Ferry chưa?" có
thể bạn sẽ hổi cô bạn của mình, một cách mời mọc. Chao ôi ! Thực tế ảo chắc chắn sẽ chiếm nhiều thời gian
hơn các trò điện tử, và say mê hơn.

 Đã có bao giờ bạn nhận ra rằng bạn đã lẩn trốn vào trong những thế giới hấp dẫn này quá thường xuyên, hoặc ở
lại quá lâu, và bắt đầu lo ngại về viẹc này, và có thể có ngăn cách chính mình với việc giải trí bằng cách
bảo hệ thống, "Dù tôi có đưa ra mã khoá gì đi nữa, xin đừng cho tôi chơi quá nửa giờ một ngày." Điều
này sẽ là một vật cản nho nhỏ, một lời cảnh cáo nhằm làm giảm nhịp độ bạn tham gia vào một mà bạn thấy
quá hấp dẫn. Nó sẽ tác dụng giống như tấm ảnh một người béo phì bạn dán vào tủ lạnh để làm bạn bớt ăn
vặt, các vật cản rất có tác dụng đối với các hành vi có khuynh hướng làm bạn phải hối tiếc vào hôm sau. nếu
ai đó muốn bỏ ra vài giờ xem các tấm kính màu trong một mô hình Nhà Thờ Đức Bà hoặc chuyện gẫu với một
người bạn tổng hợp trong một quán bar ảo, người đó đang thực thi quyền tự do cảu mình. Ngày nay có nhiều người dành
nhiều giờ xem truyền hình mỗi ngày. ở mức độ mà ta có thể thay một phần của việc giải trí thụ động đó bằng
giải trí có giao tiếp, có thể sẽ tốt hơn cho người xem. Thành thật mà nói, tôi không mấy quản ngại về việc thế
giới dành thời gian cho xa lộ thông tin. Tôi cho rằng có tồi tệ đến mấy thì đấy cũng chỉ giống chơi trò chơi
điện tử hoặc đánh bạc. Các nhóm tương trợ sẽ hợp lại để giúp những người lạm dụng muốn chỉnh lạn hành vi của mình

 Mối lo ngại nghiêm trọng hơn việc đam mê cá nhân quá mức là điểm yếu, và điểm yếu đó có thể là hậu quả
của việc xã hội trông cậy quá mức vào xa lộ này.

 Mạng lưới này, và các máy dựa trên cơ sở điện toán nối mạng với nó, sẽ hình thành sân chơi mới, sở làm mới,
và lớp học mới của xã hội. Nó sẽ bao gồm hầu hết các hình thức thông tin liên lạc đang tồn tại. Nó sẽ
là allbum ảnh, nhật ký máy truyền hình của chúng ta. Tính đa năng này sẽ là sức mạnh của mạng, những cũng có nghĩa
là chúng ta sẽ chở nên phụ thuộc vào nó.

 Việc phụ thuộc có thể là nguy hiển. Trong những lần mất điện ở New Yor, hàng triệu người đã gặp phiền toái - ít
ra trong vài giờ - vì họ phụ thuộc quá nhiều vào điện. Họ phụ thuộc vào điện để thắp sáng, để sưởi, để đi
lại gữi gìn anh ninh. Khi mất điện, người ta bị kẹt trong thanh máy, đèn giao thông ngưng hoạt động, và máy bơm nước
chạy điện tắt. bất cứ vật gì mất đi đều là những vật thực sự hữu dụng.

 Việc lộ thông tin bỗng nhiên bị mất hoàn toàn là việc đáng ngại. Vì hệ thống này rồi sẽ phân tán, bất cứ một
đầu ra đơn lẻ nào cũng khó mà gây ảnh hưởng sâu rộng. Nếu một đài phục vụ riêng lẻ không hoạt động được, nó
sẽ được thay thế và các dữ liệu sẽ được hồi phục. Nhưng hệ thống này có thể bị tấn công. Khi hệ thống trở
nên quan trọng hơn, ta sẽ phải thiết kế dư thừa hơn. Một lãnh vực có thể tạo nhiều nguy hiểm là sự phụ thuộc
vào các hệ thống mật mã - loại khoá toán học gữi thông tin an toàn của hệ thống.

 Không có bất kỳ hệ thống bảo vệ nào hiện đang tồn tại tuyệt đối an toàn, dù đó là khoá vô-lăng hay hầm thép
ngân hàng. Việc tốt nhất mà ta có thể làm là làm cho nó càng tốt càng khó đối với những ai muốn đột nhập.
Cho dù có các ý kiến ngược lại khá phổ biến, hệ thống an ninh của máy điện toán có lịch rất tốt. Máy điện
toán có khả năng bảo vệ thông tin theo cách mà ngay cả các tay đánh cắp thông tin sẵn có được, trừ phi người
được giao quản lý thông tin mắc sai lầm. Sự cẩu thả là nguyên do chính của việc hệ thống an ninh máy điện toán
bị chọc thủng. Sẽ có những sai lầm trên xa lộ thông tin, vad sẽ có nhiều thông tin lọt qua được. Sẽ có ai
đó phát hành vé ca nhạc dùng kỹ thuật số mà lại vé giả, và thế là sẽ có quá nhiều người vào rạp. Bất
cứ khi nào những trường hợp tương tự như thế này sẩy ra, toàn hệ thống phải được cải tổ lại và luật lệ cũng
sẽ phải được sửa đổi.

 Vì cả tính riêng tư của hệ thống lẫn tính chất an ninh của việc dùng kỹ thuật số đều dựa vào mã khoá, một
bước đột phá trong toán học hoặc tin học để bỏ lại mã khoá có thể là một bản thảm hoạ. Bước đột phá toán
học rõ ràng là việc phát triển một phương cách dễ dàng để tìm thừa số nguyên tố lớn. Bất kỳ ai hoặc tổ chức
nào sở hữu cá nhân công ty hoặc nhà nước, và thậm chí có thể làm nguy hại đến an ninh Quốc gia, và đó
là lý do tại sao ta phải thận trọng trong việc thiết kế hệ thống. Ta phải đảm bảo rằng nếu bất kỳ kỹ thuật
khác nhau thay thế. Tuy nhiên vẫn phải phát minh thêm một ít nữa trước khoi chúng ta hoàn thiện điều đó. Thật khó có
thể bảo đảm an toàn các thông tin bạn muốn gữi riêng trong cả một thập kỷ hoặc lâu hơn nữa.

 Một vấn đề gây lo ngại của xa lộ thông tin nữa là việc mất đi tính riêng tư. Rất nhiều thông tin về mỗi
chúng ta đang được các công ty tư nhân cũng như các cơ quan nhà nước thu thập, và ta chẳng hiểu là thông tin
đó được sử dụng như thế nào hoặc có chính xác hay không. Các số liệu thống kê phòng điều tra dân số chứa đựng
rất nhiều chi tiết. Các bệnh án, hồ sơ lưu về lái xe, hồ sơ thư viện, học bạ, hồ sơ tài chính, hồ sơ
lưu về công việc và các hoá đơn khi dùng thẻ thanh toán đều có mô tả về bạn. Việc bạn gọi đến nhiều của
hàng bán xe máy nghi ngờ là các thông tin có tính thương mại đã bị một công ty điện thoại bán đứng. thông tin
về chúng ta thường được đưa vào danh sách tiếp thị và báo cáo tín dụng. Các sai phạm và xâm phạm tăng cường các
pháp lệnh nhằm điều khiển việc sử dụng các dữ liệu này. Tại Hoa Kỳ, bạn có quyền xem một số loại thông tin lưu
trữ nhất định về bạn, và bạn có thể có nói quyền được thông báo khi có ai dòm ngó các thông tin bảo vệ
đời của bạn một cách không chính thức, nhưng xa lộ thông tin, người ta có thể dùng máy điện toán để tìm mối liên
quan giữa các thông tin. Dữ liệu về tìn dụng có thể được nối các với các hồ sơ tuyển dụng nhằm tạo ra một
bức tranh chính xác về các hoạt động cá nhân của bạn.

 Khi có nhiều giao dịch thương mại trên xa lộ thông tin hơn và lượng thông tin được lưu trữ trên đó gia tăng, các
chính phủ, một cách có ý thức, sẽ đặt ra các chính sách về tự do cá nhân và tiếp cận thôngtin. Mạng này tự
nó sẽ quản lý các chính sách đó, đảm bảo rằng một bác sĩ không tiếp cận được các hồ sơ thuế vụ của bệnh
nhân, một nhân viên kiển toát nhà nước không thể xem hồ sơ học bạ của người đóng thuế, và một giáo viên không được
phép sử dụng bệnh án của sinh viên. Vấn đề tiềm tàng là sự xâm phạm chứ không phải sự tồn tại đơn thuần của
các thông tin.

 Ngày nay, chúng ta cho phép một công ty bảo hiểm nhân thọ xem xét các bệnh án trước khi quyết định nhận bảo hiểm.
Các công ty này cũng có thể muốn chúng ta có tham gia vào các trò chơi cảm giác mạnh nguy hiểm như tàu lượn,
đua xe hoặc chúng ta hút thuốc lá hay không. Có nên cho phép máy điện toán của một người bảo hiểm dò tìm hồ
sơ mua hàng của chúng ta để xem xét các yếu tố rủi ro không? Có nên cho phép máy điện toán của một chủ
thuê nhân công trong tương lai xem xét lại hồ sơ về sự giao tiếp hoặc giải trí của chúng ta nhằm tạo ra một
bức tranh mô tả tâm lý hay không ? Nên cho phép một cơ quan liên bang, bang hoặc thành phố xem bao nhiêu thông
tin không ? Một người thuê nhà có thể biết về bạn đến mức nào? Một người vợ hoặc chồng nên có những thông tin
nào ? Chúng ta sẽ phải ra các định mức tạ do cá nhân cả mặt pháp luật cũng như trên thực tế.

 Những nỗi sợ hãi về tự do cá nhân này xoay quanh việc có khả năng một ai đó đang theo dõi các thông tin
về bạn. Nhưng xa lộ thông tin cũng sẽ làm cho một cá nhân có thể theo dõi mình đang ở đâu - để theo
đuổi một cuộc sống ta có thể gọi là "một cuộc sống được lập hồ sơ."

 Máy điện toán cá nhân bỏ túi của bạn có thể lưu trữ âm thanh, thời điểm, địa điểm và thậm chí cả hình ảnh
về mọi thứ sẩy đến với ban . Nó sẽ có thể giữ lại lời người ta nói với bạn, cũng như thân nhiệt, huyết áp,
khí áp, và nhiều loại dữ kiệu khác về bạn và môi trường trung quanh. Nó sẽ có thể theo dõi việc giao tiếp của
bạn với xa lộ thông tin - toàn bộ các lệnh bạn đưa ra, các thông điệp bạn gửi đi, và những người bạn gọi
đến hoặc người gọi cho bạn. Hồ sơ thu được cuối cùng sẽ là nhật ký hoặc một cuốn hồi ký đầy đủ nếu bạn
muốn. Bạn có thể muốn biết chính xác thời gian và địa điểm bạn đã chụp một bức ảnh nào đó khi bạn muốn soạn
một allbum ảnh gia đình theo kỹ thuật số.

 Công nghệ để có thể làm được những điều đó không khó. Chẳng bao lâu nữa sẽ có thể nén tiếng nói con người xuống
còn vài ngàn đơn vị thông tin kỹ thuật số một giây, điều có nghĩa là một cuộc nói chuyện dài một giờ sẽ được
chuyển thành tập dữ liệu kỹ thuật số chiếm khoảng 1 megabyte. Các băng từ nhỏ dùng để lưu phòng hờ thay cho đĩa cứng
đã có thể chứa 10 gigabytes (10 tỷ) dữ liệu hoặc hơn nữa - đủ để ghi lại 10 giờ âm thanh nén. Các băng
từ dùng được cho các thế hệ máy video kỹ thuật số mới sẽ được hơn 100 gigabyte, có nghĩa là một cuốn băng giá
vài đô la có thể ghi lại tất cả các cuộc nói chuyện của một cá nhân trong một thập kỷ hoặc có thể là
cả đời- tuỳ thuộc vào việc người đó nói ít hay nhiều. Các con số trên lấy trên cơ sở các dung lượng ngày nay
- trong tương lai việc lưu trữ sẽ rẻ hơn nhiều. thâu tiếng dễ đã đành, trong vòng một vài năn nữa cũng sẽ có thể
sẽ thâu được hình đầy đủ.

 Tôi thấy triển vọng về đời sống được lập hồ sơ có phần lạnh lẽo, đáng sợ, nhưng sẽ có vài người thấy ấm áp
dễ chịu đối với chuyện đó. Lý do ta lập hồ sơ một cuộc đời để bảo vệ. Ta có thể xem máy điện toán
bỏ túi như chứng cứ ngoại phạm, vì chữ kí kỹ thuật số được mã hoá sẽ đảm bảo một bằng chứng ngoại phạm không
thể giả mạo được chống lại các lời buộc tội sai. Nếu có ai buộc tội bạn về việc gì, bạn có thể đáp lại:
"Này anh bạn, cuộc sống của tôi được lưu hồ sơ. Những chuyện đó có trong lưu trữ đấy. Tôi có thể nghe lại bất
kì điều gì mình nói. Thế thì chớ có đùa với tôi. " Mặt khác, nếu bạn phạm tội gì đấy, sẽ có hồ sơ
lưu việc đó. Cũng sẽ có hồ sơ lưu về bất kì sự lục lọi xem trộm nào. Việc Richard Nixon thu băng các cuộc
nói chuyện trong Nhà Trắng - và rồi có nghi ngờ rằng ông ta đã cố sửa đổi các cuốn băng đó - đã góp
phần vào việc hạ bệ ông ta. Ông ta đã chọn theo một cuộc chính trị được lưu hồ sơ và đã sống để hối
tiếc vì việc đấy.

 Vụ Rodney King cho thấy khả năng cung cấp bằng chứng cũng như các giới hạn của nó. Không bao lâu nữa mỗi xe cảnh
sát, hoặc mỗi cảnh sát viên, có thể sẽ được trang bị máy quay video kỹ thuật số, có gắn tem thời gian và địa
điểm không thể giả mạo được. Có thể công chúng sẽ có nhất quyết đòi cảnh sát cũng phải lưu hồ sơ của chính họ
trong quá trình làm việc. Và cảnh sát sẽ hoàn toàn ủng hộ điều đó, một mặt nhằm bảo vệ trước những tố cáo buộc
rằng họ thô bạo, hay xâm phạm, và mặt khác việc đó sẽ thu thập các chứng cớ tốt hơn. Đã có vài lực lượng
cảnh sát quay video tất cả các vụ bắt bớ. Loại hồ sơ này không chỉ ảnh hưởng đến cảnh sát. Việc bảo hiểm những
sơ xuất y tế có thể sẽ rẻ hơn nhiều, hoặc chỉ có được các bác sĩ có ghi lại quá trình giải phẫu hoặc
thậm chí các ca khám bệnh tại phòng mạch. Các công ty xe buýt, tắc-xi và xe tải rõ ràng là có quan tâm đến
sự thực công việc của lái xe. Vài công ty vận tải lắp đặt các thiết bị ghi lại độ dài đoạn đường và tốc
độ trung bình rồi. Tôi có thể tưởng tượng đến các đề nghị về việc mọi ô tô, kể cả của bạn lẫn của tôi,
được gắn một máy thu phát sóng xác định chiếc xe và vị trí của nó - đó là biển số xe tương lai. Nói
cho cùng thì ngày nay máy bay có các hộp đen, và một chi phí hạ, chẳng có lý do gì không nên có chúng
trong ô tô của chúng ta cả. Nếu một chiếc xe được báo là bị đánh cắp, ta sẽ biết vị trí của nó ngay
lập tức. Sau một vụ đụng xe bỏ chạy hoặc một vụ bắn người từ trong xe, quan toà có thể đặt câu hỏi này
: "Trong khoảng thời gian 30 phút này, những xe cộ nào nằm trong khu vực hai nhà sau đây?" Hộp đen có thể ghi lại
tốc độ và vị trí của bạn, và việc đó sẽ thực thi một cách triệt để các luật giới hạn tốc độ. Tôi sẽ
bỏ phiếu chống điều đó.

 Trong một thế giới mà số lượng dụng cụ ngày càng tăng, ta có thể đến một thời điểm mà các máy quay phim sẽ
ghi lại hầu hết mọi việc diễn ra nơi công cộng. Các máy quay video tại khu vực công cộng hiện đã tương đối phổ
biến. Chúng thường được giấu trên cao chung quanh cá ngân hàng, sân bay, máy rút tiền tự động, bệnh viện, cao tốc, tiền sảnh
và thang máy khách sạn, và trong các toà nhà văn phòng.

 Triển vọng dùng nhiều máy quay phim, luôn chĩa vào chúng ta, có thể đã làm chúng ta bực bội cách đây năm mươi năm,
nhu trường hợp George Orwell. Nhưng ngày nay, chúng ta không đáng chú ý. Có các khu dân cư tại Châu Âu và Hoa Kỳ
và người dân chấp nhận có các máy quay phim trên đường và tại các bãi đậu xe. ở Monaco, tội phạm đường phố đã
giảm đáng kể vì đã có hàng trăm máy quay video được đặt xung quanhn công quốc tí hon này. Tuy thế, Monaco có diện
tích tương đối nhỏ, chỉ có 370 mẫu Anh (khoảng 150 héc-ta), nên vài trăm máy quay có thể tương đối đủ. Nhiều bậc phụ
huynh sẽ hân hoan chấp nhận có các máy quay xung quanh sân trường để làm nản chí hoặc bắt gữi các tên buôn bán
ma tuý, những tay gạ gẫm tình dục trẻ em, và thậm chí các trường hợp bắt nạt trong sân chơi. Đèn đường ở mỗi
đô thị thể hiện sự đầu tư đầy đủ vào an ninh công cộng của một cộng đồng. Trong vài năm tới chỉ cần thêm
một khoản tiền tương đối khiêm tốn để lắp thêm và vận hành các máy quay phim được nối mạng với xa lộ thông tin.
Trong vòng một thập kỷ, máy điện toán sẽ có thể quét các băng video để dò tìm một người hoặc một hoạt động nào
đấy hoặc chi phí thấp. Tôi có thể dễ dàng hình dung ra các đề nghị rằng trên mỗi cột đèn đường cũng nên có
một vài máy quay. Người ta có thể sử dụng các hình ảnh trong các máy quay này khi xảy ra tội phạm, và ngay
cả khi đó có lẽ cũng phải có lệnh của toà án. Có thể có người cho rằng mọi hình ảnh trong mọi máy nên
trong tình trạng sẵn sàng khi có người muốn xem vào bất cứ lúc nào. điều này đặt ra trong tôi một câu hỏi về
tự do cá nhân, nhưng những điều đó vẫn thích hợp nếu chỉ đặt máy nơi công cộng.

 Hầu hết mọi người đều sẵn lòng chấp nhận vài sự giới hạn để đổi lấy an ninh. Trên góc độ lịch sử, con người
sống ở các nền dân chủ Phương Tây, đã được hưởng một mức độ tự do cá nhân chưa từng có trong suốt lịch sử
loài người. Nếu các máy quay hiện có ở khắp nơi được gắn vào xa lộ thông tin chứng tỏ làm giảm đáng kể tội
phạm nghiêm trọng tại các cộng đồng thí điểm, sẽ khởi đầu một cuộc tranh luận thật sự về vấn đề con người sợ cái
nào hơn - bị theo dõi hay tội phạm. Thật khó mà hình dung một cuộc thí nghiệm được nhà nước kiểm duyệt theo kiểu
này tại Hoa Kỳ vì các đề về tính riêng tư mà đặt ra và khả năng gây ra các thánh thức lớn với hiến
pháp. Tuy nhiên các ý kiến có thể thay đổi. Có lẽ phải có thêm vài sự cố như vụ đánh bom tại bang Oklahoma
ngay trong lòng nước Mỹ thì các thái độ đối với vấn đề bảo vệ sự riêng tư sẽ thay đổi. Cái mà hôm nay
giống như một "người anh em mới lớn" kỹ thuật số độc đoán, có thể vào một ngày nào đó sẽ trở thành tiêu chuẩn
nếu giải pháp dự phòng được trao vào tay bọn khủng bố hoặc bọn tội phạm. Tôi chẳng ủng hộ cách nào cả- công nghệ
sẽ giúp cho xã hội khả năng đưa ra quyết định về mặt chính trị.

 Cùng lúc công nghệ làm cho việc sáng tạo ra băng video dễ dàng hơn, nó cũng sẽ cho phép gữi toàn bộ các hồ
sơ và cá thông điệp cá nhân hoàn toàn riêng tư. Các phần mềm công nghệ mã khoá, mà ai cũng có thể lấy mạng
Internet, có thể chuển một máy điện toán cá nhân thành một máy có mã số không thâm nhập vào được.

 Khi xa lộ thông tin được triển khai, các dịch vụ an ninh sẽ áp dụng cho tất cả các dạng thông tin kỹ thuật
số - các cuộc điện đàm, các tập tin, các kho dữ liệu, bạn gọi chúng như thế. Đến khi nào bạn còn bảo vệ
được mã khoá, thông tin lưu trữ trong máy điện toán của bạn có thể được giữ bằng các khoá mạnh nhất từng tồn tại.
Điều này cho phép có mức độ riêng tư cao nhất về thông tin mà một cá nhân từng có được.
 Nhiều người trong chính phủ chống lại khả năng mã khoá này, vì nó làm giảm khả năng thu thập thông tin của họ. Không
may cho họ, công nghệ này không thể bị ngăn chặn. Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) là một phần trong các tổ chức
quốc phòng và tình báo của chính phủ bảo vệ các thông tin liên lạc mật của đất nước và dò các đường các dữ
liệu tình báo. NSA không muốn các phần mềm có chứa các kỹ thuật mã khoá được đưa ra khỏi nước Mỹ. Tuy vậy, các
phần mềm này hiện đang có trên toàn thế giới. Sẽ chẳng có quyết định về chính sách nào có thể khôi phục khả năng
gắn máy nghe trộm chính phủ đã làm trong quá khứ.
 Các pháp lệnh hiện nay ngăn cản việc xuất khẩu các phần mềm có kỹ thuật mã khoá có thể làm tổn haị các công
ty phần cứng và phần mềm của Hoa Kỳ. Các giới hạn đem lại cho các công ty nước ngoài lợi thế so với các
công ty Hoa Kỳ cạnh tranh. Các công ty Hoa Kỳ hầu như nhất trí là các giới hạn xuất khẩu kỹ thuật mã khoá
hiện tại không có hiệu quả.
 Mỗi tiến bộ về thông tin có một ảnh hưởng sâu rộng đến cách giao tiếp giữa nhân dân và nhà nước. Việc in ấn
báo chí và sau đó là các báo xuất bản số lượng lớn đã thay đổi bản chất các cuộc tranh luận chính trị. Đài
phát thanh và truyền hình cho phép các nhà lãnh đạo chính phủ trò chuyện trực tiếp và thân mật với công chúng. Tương tự,
xa lộ thông tin sẽ có ảnh hưởng riêng với chính trị. Lần đầu tiên các chính khách sẽ có thể xem ngay các cuộc
thăm dò ý kiến quần chúng. Các cử tri sẽ có thể bỏ phiếu của họ ở nhà hoặc trên máy điện toán bỏ túi
mà ít có rủi ro đếm nhầm hoặc gian lận hơn. Các ảnh hưởng đến chính phủ cũng sẽ lớn như đối với công nghiệp.
 Thậm chí nếu như kiểu đưa ra các quyết định chính trị không thay đổi rõ ràng, xa lộ thông tin sẽ tạo quyền lực
cho các nhóm công dân muốn tổ chức lại nhằm thúc đẩy các việc nghĩa của họ hoặc giới thiệu các ứng cử viên. Điều
này có thể dẫn đến việc tăng số các nhóm có các mối quan tâm đặc biệt và thậm chí các đảng phái chính trị.
Ngày nay, tổ chức một phong trào chính trị về một vấn đề đòi hỏi có sự phối hợp lớn lao. Bạn tìm ra người
có cùng quan điểm với mình bằng cách nào? Bạn khuyến khích và liên lạc với họ như thế nào? Điện thoại và máy fax
thật tuyệt trong việc liên lạc một người với một người - nhưng chỉ khi bạn biết người cần gọi. Truyền hình cho phép một
người đến với hàng triệu người, nhưng thật tốn kém và lãng phí nếu hầu hết người xem đều không quan tâm.
 Các tổ chức chính trị đòi hỏi phải bỏ ra hàng ngàn giờ công ích. Phải cho thư vào phong bì để gửi trực tiếp,
và những người tình nguyện phải ra ngoài tiếp xúc với người khác bất cứ cách nào có thể. Chỉ có vài tổ chức, chẳng
hạn như tổ chức về môi trường, là có thể vượt qua khó khăn trong việc tuyển hàng ngàn người tình nguyện điều khiển một
tổ chức chính trị hiệu qủa.
 Xa lộ thông tin làm cho mọi thông tin liên lạc dễ dàng. Các bản tin và các diễn đàn trên hệ trực tuyến cho
phép người ta liên hệ với nhau giữa một người với một người, hoặc giữa một người với nhiều người, hoặc nhiều người với nhiều
người, theo các phương pháp rất hiệu quả. Những người có cùng sở thích có thể gặp nhau qua máy và tổ chức lại mà
chẳng cần có máy đèn chiếu nào cả. Việc tổ chức các phong trào chính trị sẽ trở nên dễ đến nỗi sẽ chẳng có
mục đích nào là quá nhỏ hoặc phân tán. Tôi cho rằng mạng Internet sẽ là điểm tập trung quan trọng cho mội ứng cử
viên và các nhóm hoạt động chính trị lần đầu tiên trong suốt kỳ bầu cử toàn quốc 1996. Dần dà, xa lộ thông tin
sẽ trở thành diễn đàn chính trị chủ yếu.

 Hình thức bỏ phiếu trực tiếp đã được sử dụng tại Hoa Kỳ với những vấn đề đặc biệt ở mức tiểu bang. Vì các
lý do hậu cần, các kiểu bỏ phiếu này chỉ xảy ra khi một cuộc bầu cử chín đang diễn ra. Xa lộ thông tin
sẽ cho phép việc bỏ phiếu như thế được làm thường xuyên hơn nhiều, vì chi phí cho chúng rất thấp.
 Sẽ không nghi ngờ về việc có người đề nghị có "dân chủ trực tiếp" hoàn toàn, đòi đưa tất cả các vấn đề ra
bỏ phiếu. Cá nhân tôi nghĩ rằng bỏ phiếu trực tiếp không phải là cách điều hành chính quyền hay. Đã có chỗ cho trong
chính quyền cho các dân biểu - những người trung gian - đưa vào các giá trị của họ. Họ là những người có nhiệm
vụ bỏ thời gian tìm hiểu tất cả các sắc thái của các vấn đề phức tạp. Chính trị bao gồm sự nhượng bộ, cái
hầu như không thể có được nếu không có một số lượng tương đối nhỏ các dân biểu thay mặt những người đã bầu họ
đưa ra các quyết định. Công việc của một người chuyên làm việc tạo ra chính sách là phát triển chuyên môn. Điều đó cho
phép những người giỏi nhất trong số họ nghĩ ra và chấp nhận các giải pháp không rõ ràng mà hình thức dân chủ trực
tiếp có thể không cho phép, vì cử tri có thể không hiểu các yếu tố cân bằng cần thiết cho sự thành công lâu
dài.
 Giống như các nhân vật trung gian trong thế giới điện tử mới, các dân biểu sẽ phải tự thận trọng. Xa lộ thông tin
sẽ rọi ánh sáng vào họ, một việc làm trước đây chưa từng có. Thay vì chỉ có hình ảnh và âm thanh, các cử
chỉ sẽ có thể tìm hiểu trực tiếp các đại diện của họ đang làm gì và đang bỏ phiếu ra sao. Cái ngày mà
một nghị sĩ nhận được một triệu thư điện tử về một đề tài hoặc có thể làm cho máy nhắn tin không báo kết
quả thăm dò ý kiến từ khu vực bầu cử không còn xa nữa.

 Cho dù xa lộ thông tin còn có vấn đề là vô hạn. Công nghệ thông tin đã ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống,
mà một mẩu thư điện tử một độc giả mục báo của tôi đã gửi cho tôi tháng sáu năm 1995 là bằng chứng. "thưa
ông Gates, tôi là một nhà thơ mắc chứng Dyslexia, có nghĩa là tôi có khả năng đánh vần lấy một từ, và sẽ chẳng
bao giờ có hy vọng cho xuất bản thơ tiểu thuyết của tôi nếu không có phần kiểm tra chính tả trên máy điện toán
này. Có thể với tư cách nhà văn tôi thất bại, nhưng nếu thất bại là do tôi thiếu tài năng, chứ không chứ không
phải là vì khuyết tật của tôi."

 Chúng ta đang chứng kiến một sự kiện lịch sử, và nó sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ đến thế giới, làm ta chấn động giống
như việc tìm ra một phương pháp khoa học đại công nghiệp. Nếu xa lộ thông tin có khả năng tăng sự hiểu biết về
nước láng giềng của người dân một nước, và do đó giảm thiểu các mối căng thẳng quốc tế, tự thân điều đó ai cũng
đủ biện minh cho chi phí triển khai xa lộ này. Nếu xa lộ chỉ dành cho các nhà khoa học, cho phép họ hợp
tác tốt hơn nhằm tìm ra cách chữa các bệnh vốn vẫn chưa chữa được, riêng cho trẻ em, để chúng có thể theo đuổi
các hứng thú trong và ngoài lớp học, bản thân điều đó cũng sẽ thay đổi điều kiện của nhân loại. Xa lộ thông tin
sẽ không giải quyết mọi vấn đề, nhưng nó sẽ là một lực lượng hữu ích trong nhiều lĩnh vực.

 Nó sẽ không bày chúng ta theo một kế hoạch đã được định trước. Sẽ có người nắm lấy các trở lực để chỉ ra
rằng xa lộ thông tin chẳng có gì khác hơn là sự lừa bịp. Nhưng trên xa lộ, các thất bại ban đầu sẽ chỉ
là các kinh nghiệm học tập. Xa lộ thông tin chắc chắn sẽ hình thành.

 Các thay đổi lớn thường xảy ra trong vài thế hệ hoặc thế kỷ. Riêng công nghệ này cũng sẽ không xẩy ra trong một
đêm, nhưng nó sẽ biến chuyển nhanh hơn nhiều. Các biểu hiện đầu tiên của xa lộ Hoa Kỳ sẽ là thời kỳ đầu hạnh
phúc và thịnh vượng cho mọi người. Trong vòng một thập kỷ sẽ có ảnh hưởng sâu rộng. Nếu tôi phải đoán các ứng dụng
nào sẽ đựợc sử dụng nhiều nhất, và cái nào sẽ tốn nhiều thời gian nhất, tôi chắc sẽ đoán sai vài thứ. Trong vòng
hai mươi năm tới, gần như mọi thứ tôi đã bàn đến trong cuốn sách này sẽ phổ biến tại các nước tiên tiến, trong
các doanh nghiệp và trường học tại các nước đang pháp triển. Phần cứng sẽ được lắp đặt. Rồi sẽ chỉ còn lại vấn đề
là người ta sẽ là gì với nó - có nghĩa là người ta sẽ sử dụng các phần mềm ứng dụng nào.

 Bạn sẽ được biết rằng xa lộ thông tin đã trở thành một phần trong đời sống của bạn khi bạn bắt đầu bực tức
vì không lấy được thông tin qua mạng của nó. Một ngày nào đó bạn sẽ cố công tìm bản hướng dẫn sửa xe và
bạn sẽ thấy bực mình vid đó là một tờ giấy mà có thể bạn đã để nhầm ở đâu đó. Bạn sẽ ước sao
đó là một văn bản điện tử tương tác, có cá